مراقبت از دندان کودکان، روش ها و نکات

اهمیت رسیدگی به بهداشت دهان و دندان کودکان

مراقبت از دندان کودکان و رعایت بهداشت دهان و دندان کودکان تاثیر بسیار زیادی در حفظ سلامت دندان و همچنین بهبود کیفیت زندگی‌شان دارد. دندان‌های شیری هم فرایند صحبت کردن و جویدن کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهند و هم بر رویش دندان‌های دائمی نیز اثرگذار هستند.

مراقبت از دندان‌های شیری و رعایت کردن بهداشت دهان و دندان در کودکان از پوسیدگی دندان‌ها، بوی نامطبوع دهان و هم چنین مشکلات لثه پیشگیری می‌کند. عدم مراقبت مناسب و درست از دندان‌های شیری منجر به مشکلات جدی‌تر در آینده می‌شود. مراقبت از دندان و رعایت بهداشت دهان و دندان در کودکان مهم‌ترین موضوعاتی هستند که در این مقاله به آن‌ها خواهیم پرداخت.

عکس نوشته :  مراقبت از دندان‌های شیری و رعایت کردن بهداشت دهان و دندان در کودکان از پوسیدگی دندان‌ها، بوی نامطبوع دهان پیشگیری می‌کند.

اهمیت آشنایی کودکان با دندانپزشکی

با توجه به اینکه دندان‌ها از همان کودکی نیاز به مراقبت درست و جدی دارند لازم است کودکان را از همان بچگی با دندانپزشکی آشنا کرد. لازم است باور‌ها، عادت‌ها و سبک زندگی سالم و درست در مورد دهان و دندان را از همان بچگی به کودکان آموزش دهیم و با علاقمند کردن کودک به بهداشت دهان و دندان از بروز مشکلات جلوگیری کنیم.

دندانپزشک متخصص می‌تواند آموزش‌های مخصوص در مورد بهداشت دهان و دندان را در اختیار کودکان قرار دهد تا کودک به کمک این آموزش‌ها بتواند سلامت دندان‌های خود را حفظ کند و ذهنیت خوب و مثبتی در مورد دندانپزشکی داشته باشد.

راه‌های مراقبت از لثه و دندان کودکان زیر ۳ سال

مراقبت از دندان‌ها و لثه کودک از همان بدو تولد شروع می‌شود. در دوران شیردهی بعد از هر بار شیر دادن به نوزاد، با استفاده از یک پارچه‌ی نم‌دار یا گاز استریل تمیز و نرم، لثه او را تمیز کنید تا از بروز التهاب لثه جلوگیری شود. پس از رویش دندان‌های شیری لازم است با استفاده از مسواک‌های انگشتی، دندان‌های نوزاد را بعد از شیر خوردن تمیز کنید تا پوسیده نشود.

بعد از پدیدار شدن اولین دندان نوزاد، لازم است دندان کودک توسط دندانپزشک اطفال معاینه و بررسی شود. استفاده از خمیر دندان برای کودکان زیر ۳ سال مجاز نیست چرا که برای سلامتی کودک ضرر دارد.

نحوه مراقبت از دندان کودکان ۳ تا ۶ سال

بعد از ۳ سالگی می‌توان از مسواک‌های مخصوص کودکان برای تمیز کردن دندان‌ها استفاده کرد. هم چنین از ۳ سالگی به بعد می‌توان از خمیر دندان بدون فلوراید و یا حاوی فلوراید کم برای شستشوی دندان کودک استفاده کرد. برای کودکان ۳ تا ۶ ساله والدین موظف هستند هر شب مسواک بزنند و با استفاده از نخ دندان غذای باقی مانده بین دندان‌ها را خارج کنند تا دندان کودک سالم بماند.

چگونگی مراقبت از دندان‌های کودکان بالای ۷ سال

مراقبت از دندان‌های کودکان بالای ۷ سال اهمیت زیادی دارد، زیرا این سن، دوره‌ای است که دندان‌های دائمی در حال رشد و جایگزینی دندان‌های شیری هستند. از ۷ سالگی به بعد کودک باید روزی دو بار با استفاده از یک مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید، دندان‌های خود را مسواک بزند.

استفاده از نخ دندان حداقل یک بار در روز برای پاک کردن باقی‌مانده‌های غذا از بین دندان‌ها ضروری است. حداقل هر شش ماه یک بار کودک را به دندان‌پزشک ببرید تا معاینه و تمیز کردن دندان‌ها انجام شود. به کودکان اهمیت بهداشت دهان و دندان را آموزش دهید و آن‌ها را تشویق کنید تا به طور مستقل از دندان‌های خود مراقبت کنند.

آموزش مراقبت از دندان به کودکان

آموزش اصولی و درست روش‌های مراقبت و نگهداری از دندان تأثیر زیادی در حفظ سلامت دندان کودک دارد. برای این کار لازم است مسواک زدن و نخ کشیدن را به کودک خود آموزش دهید.

• آموزش مسواک زدن کودکان: آموزش مسواک زدن به کودکان از اهمیت خاصی برخوردار است چرا که آموزشی اصولی و صحیح می‌تواند از بروز مشکلات در آینده جلوگیری کند. لازم است از مسواک‌های کوتاه و نرم برای کودک استفاده شود. لازم است به کودک آموزش دهید که مقدار کمی خمیر روی مسواک بگذارد و سپس تمامی قسمت‌های دندان شامل سطح خارجی دندان‌های بالا و پایین، سطح داخلی دندان‌های بالا و پایین، سطح رویی دندان‌ها و هم چنین زبان را تمیز کند.
• آموزش کشیدن نخ دندان کودک: کشیدن نخ دندان برای کودکان یک مسأله مهم در ارتباط با بهداشت دهان و دندان است که باید از سنین پایین به آن‌ها آموزش داده شود. حدود ۴۰ سانتیمتر از نخ دندان ببرید. انتهای نخ را دور انگشتان شست و اشاره خود بپیچید تا بتوانید کنترل بهتری بر روی نخ داشته باشید. با دقت نخ را بین دندان‌ها قرار دهید و به آرامی آن را به سمت پایین و بالا حرکت دهید. دقت کنید که به لثه‌ها آسیب نرسانید. به کودک توضیح دهید که چرا کشیدن نخ دندان مهم است و چگونه می‌تواند از پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه جلوگیری کند.

ویژگی‌های بهترین خمیر دندان کودک

خمیر دندان کودکان باید حاوی فلوراید باشد تا مینای دندان را تقویت کند و از پوسیدگی آن جلوگیری کند. خمیر دندان مخصوص کودکان باید فاقد مواد ساینده و خشن باشد تا ضمن تمیز کردن دندان کودک، آسیبی به آن نزند.

نکات مراقبت از دندان دائمی کودکان

برای مراقبت از دندان‌های دائمی کودک، رعایت برخی نکات ضروری است. مراقبت از دندان دائمی کودک شامل موارد زیر می‌شود:

• مسواک زدن دندان‌ها روزی دو بار و هر بار حداقل به مدت ۲ دقیقه
• استفاده از نخ دندان به منظور حذف پلاک و باقی‌مانده‌های غذا از بین دندان‌ها
• کاهش مصرف مواد غذایی حاوی قند و نشاسته
• مراجعه به دندانپزشک برای چکاپ‌های منظم
• مسواک زدن قبل از خواب
• پرهیز از مصرف نوشیدنی‌های شیرین

نکات مهم مراقبت از دندان شیری

مراقبت از دندان‌های شیری کودکان بسیار حیاتی است، چرا که این دندان‌ها نقش مهمی در رشد و رویش دندان‌های دائمی دارند. نکات مهم مراقبت از دندان شیری عبارتند از:

• مراجعه منظم و دوره‌ای به دندانپزشک متخصص اطفال به منظور معاینه و بررسی وضعیت سلامت لثه و دندان‌های نوزاد
• تمیز کردن لثه نوزاد با استفاده از پارچه تمیز، نرم و نمدار پس از شیر خوردن
• استفاده از مسواک نرم و کوچک برای مسواک زدن دندان کودک بعد از پدیدار شدن اولین دندان
• استفاده از نخ دندان برای تمیز کردن دندان‌ها

روش‌هایی برای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان بسیار حائز اهمیت است چرا ممکن است مشکلات جدی‌تری را در آینده برای کودک ایجاد کند. روش‌هایی جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان شامل موارد زیر می‌شوند:

• انجام ارتودنسی کودکان: یکی از روش‌های جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان، انجام ارتودنسی است که هم نامنطمی‌های دندان را اصلاح می‌کند و هم از پوسیدگی و خراب شدن دندان جلوگیری می‌کند.
• درمان دندان قروچه کودکان در خواب: دندان قروچه یکی از مشکلاتی است که باعث سایش، پوسیدگی و خراب شدن دندان می‌شود. استفاده از محافظ دندان می‌تواند به درمان این مشکل کمک کند.
• فلوراید تراپی دندان کودک: یکی دیگر از راه‌های جلوگیری از پوسیدگی دندان در کودکان، استفاده از روش فلورایدتراپی است. استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید، مقاومت دندان در مقابل پوسیدگی را افزایش می‌دهد.
• فیشور سیلانت دندان کودک: فیشور‌ سیلانت یکی از راه‌های جلوگیری از پوسیدگی دندان است که با بستن درز و شکاف‌های بین دندان‌ها از جمع شدن باقی مانده غذا و باکتری در آنجا جلوگیری می‌کند. از ماده رزینی برای ساخت فیشورسیلانت استفاده می‌شود که بر روی دندان‌های که بیشتر مستعد پوسیدگی هستند قرار داده می‌شود.

خوراکی‌های مفید برای دندان کودکان

غذا‌های که حاوی یتأمین‌ها، کلسیم، فسفر و پروتئین هستند نقش مهمی در تقویت و حفظ سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها دارند. شیر، ماست، پنیر، ماهی و سبزیجات منابع غنی از کلسیم هستند که برای سلامت دندان‌ها مفید هستند. آجیل و دانه‌ها، تخم مرغ، کلم بروکلی، هویج خام، گل کلم، سیب و کرفس از دیگر مواد غذایی مفید برای کودکان هستند.

خوراکی‌های مضر برای سلامت دندان کودک

برخی خوراکی‌ها و مواد غذایی موجب آسیب به دندان‌های کودکان می‌شود. نوشیدنی‌های شیرین، آب نبات و غذا‌های نشاسته‌ای از جمله خوراکی‌های مضر برای دندان کودکان است که بهتر است مصرف آن‌ها یا متوقف شود و یا کاهش یابد.

جمع‌بندی

رسیدگی به بهداشت دهان و دندان کودکان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و نتایج آن می‌تواند در طولانی‌مدت بر سلامت کلی آن‌ها و همچنین کیفیت زندگی‌شان تأثیر بگذارد. برای مراقبت از دندان کودکان مهمترین نکاتی که باید رعایت شوند شامل رعایت بهداشت دهان و دندان، مسواک زدن، استفاده از نخ دندان، مراجعه منظم به دندانپزشک و پرهیز از مصرف خوراکی‌های شیرین است.

با استفاده از روش‌های همچون فلوراید تراپی، ارتودنسی و فیشور سیلانت می‌توان از پوسیدگی دندان کودکان جلوگیری کرد.

سوالات متداول درباره مراقبت از دندان کودکان

• آیا جویدن آدامس برای دندان کودکان ضرر دارد؟
  در صورتی که از آدامس‌های بدون قند استفاده شود، جویدن آدامس ضرری برای دندان کودک ندارد و موجب افزایش بزاق دهان و تمیز شدن دندان‌ها می‌شود. اما آدامس‌های شیرین به دندان‌های کودک آسیب می‌زنند.
• استفاده از نی برای نوشیدنی‌های شیرین برای دندان کودکان مفید است؟
  استفاده از نی برای نوشیدنی‌های شیرین موجب می‌شود میزان تماس این مایعات با دندان کودک کمتر شود و از پوسیدگی دندان جلوگیری شود.
• آیا بعد از مسواک زدن کودکان باید دهان آن‌ها را با آب شست؟
  بعد از مسواک زدن کودکان بهتر است آن‌ها دهان خود را با آب بشویند. این کار به این دلیل است که خمیردندان حاوی فلوراید است و شستشو با آب می‌تواند اثر آن را کاهش دهد. بهتر است بعد از مسواک زدن، کودکان فقط خمیر دندان اضافی را بیرون بریزند و از بلعیدن آن پرهیز کنند. این کار کمک می‌کند تا فلوراید بیشتری روی دندان‌ها باقی بماند و به تقویت دندان‌ها کمک کند.
• دلیل پوسیدگی زودرس دندان کودکان چیست؟
  عدم رعایت بهداشت دهان و دندان شامل مسواک نزدن و استفاده نکردن از نخ دندان، اصلی‌ترین دلیل پوسیدگی زودرس دندان کودکان است.
• مراجعه به دندانپزشکی و چکاپ دندان سالی چند بار است؟
  مراجعه به دندانپزشکی و چکاپ دندان باید حداقل سالی دو بار و در فواصل زمانی شش ماهه انجام شود.
• سن مناسب شروع مسواک زدن برای کودکان چقدر است؟
  به محض رویش و پدیدار شدن اولین دندان در تقریباً ۶ ماهگی، باید با استفاده از مسواک و آب، دندان کودک را مسواک بزنید.
• سن مناسب شروع نخ دندان کودکان چقدر است؟
  سن مناسب برای شروع استفاده از نخ دندان در کودکان معمولاً از حدود ۲ تا ۳ سالگی است، زمانی که دندان‌های آن‌ها به حد کافی نزدیک به هم قرار گرفته‌اند.